Verslag Tapering

29 januari 2013

Aanmelder: Harry Leurink, september 2010

Vraagstelling
Het idee werd in 2004 door de aanmelder als brief gepubliceerd in de NRC en genomineerd als Idee van het Jaar

Harry Leurink, Arnhem
Brief in NRC | Vrijdag 31-12-2004 | Sectie: Overig | Pagina: 26 | Harry Leurink
Kalmeringsmiddelen, slaapmiddelen en pijnstillers: veel mensen slikken ze en ze worden steeds vaker voorgeschreven. Het is behoorlijk moeilijk om er mee te stoppen. Velen slikken jaren door, terwijl anderen er helemaal niet vanaf komen. En vaak zorgen de bijwerkingen weer voor nieuwe problemen en kwalen. Naast de individuele sores kost dit de samenleving veel geld. Geleidelijk de dosis afbouwen werkt meestal wel, maar is een hele opgave en veel gedoe: een pilletje doormidden breken gaat nog wel, evenals het breken van een kwart pilletje of een achtste, maar daarna wordt het lastiger.
Mijn idee is de ontwenningsstrip: een zeer geleidelijk aflopende dosis medicatie verpakt in strips met een tijdvolgorde. Bijvoorbeeld een strip van honderd pillen met elke dag 1 procent minder werkzame stof totdat er op de honderdste dag niets meer in zit. Of 50 pillen met elke dag 2 procent minder, of 20 met 5 procent minder, enzovoort. Dit zal mensen helpen bij het verantwoord afbouwen van verslavende medicatie, omdat zowel de fysieke als psychische ontwenningsverschijnselen aanmerkelijk minder zullen zijn.
Volgens mij zou zelfs een farmaceutische bedrijf ervan kunnen profiteren. Een medicijn dat wordt aangeboden met een kant-en-klare ontwenningskuur zal eerder door artsen worden voorgeschreven dan medicatie zonder een stophulp. En in het licht van maatschappelijk verantwoord ondernemen is de ontwenningsstrip een uitgelezen kans.
Op dit artikel rust auteursrecht van NRC Handelsblad BV, respectievelijk van de oorspronkelijke auteur.
Sindsdien heeft hij het idee voorgelegd aan een farmaceutische industrie en aan de koepel van zorgverzekeraars, doch dezen hadden geen belangstelling. Het idee is niet beschermd.
Cinderella is middels literatuur onderzoek, raadpleging van deskundigen en oriëntatie bij patiënten tot de conclusie gekomen dat tapering veelbelovend is omdat het in een belangrijke behoefte kan voorzien. Alleen al het aantal langdurige gebruikers van antidepressiva was in 2008 in ons land 814.000 waarvan 92% herhaal recepten kregen voorgeschreven. Stoppen van de medicatie wordt dikwijls als problematisch gezien. Veel patiënten zijn bang voor onttrekkingsverschijnselen of een terugkeer van de depressie. Ook bij langdurig gebruik van slaapmiddelen, anti-epileptica en pijnstillers is er dikwijls weinig motivatie om te stoppen, uit angst voor een terugkeer van de kwaal. Uit onderzoek in Utrecht (2005) (1) is bekend dat tapering het optreden van onttrekkingsverschijnselen sterk vermindert vergeleken met abrupte beëindiging van antidepressiva. In 2010 verschenen de resultaten van een onderzoek van een internationaal consortium met bijna 400 patiënten waaruit duidelijk bleek dat tapering ook met minder en latere terugval gepaard gaat (2).
Echter, systematisch onderzoek naar optimale manieren van afbouw is niet verricht. Er is geen belangstelling van de farmaceutische industrie voor dit type onderzoek omdat de meeste middelen inmiddels generiek worden geproduceerd en omdat stoppen met de medicatie geen commercieel voordeel oplevert. In de huidige officiële richtlijnen voor behandelende psychiaters en huisartsen wordt gewaarschuwd voor het optreden van ontwenningsverschijnselen en wordt geleidelijke afbouw aanbevolen zonder dat een specifieke afbouw schema’s worden opgegeven. Wegens de vrees van patiënten voor een relaps van hun depressie wordt de medicatie dikwijls veel langer voortgezet dan de richtlijnen aanraden. Het is interessant om na te gaan of de beschikbaarheid van een eenvoudige zeer geleidelijke manier van afbouwen deze drempel verlaagt.
Uit onze contacten met Prof dr. J. A. Knottnerus, hoogleraar huisartsgeneeskunde te Maastricht en destijds voorzitter van de Gezondheidsraad en met Prof dr. H.G.M. Leufkens, hoogleraar farmaco-epidemiologie te Utrecht en voorzitter van het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen bleek dat deze onze benadering nog niet is toegepast. Ook zij beoordeelden de ontwikkeling van dit concept positief. Afbouw strips als voorgesteld door Leurink zijn niet verkrijgbaar. Wel is het mogelijk sommige geneesmiddelen in oplossing voor te schrijven, waaruit de patiënt dan zelf zijn dagelijkse dosis kan afmeten, maar dat is voor velen een te omslachtige methode.
Acties van Cinderella
Omdat uit deze oriëntatie was gebleken dat de afbouwstrip voldoet aan onze stiefkindcriteria, te weten veelbelovend en verwaarloosd werd besloten de ontwikkeling te starten met het antidepressie middel paroxetine. Deze antidepressant wordt het meeste voorgeschreven, de ontwenningsverschijnselen zijn goed bekend en er zijn scorings methodes voor ontwikkeld. Een universitaire groep toonde aanvankelijk belangstelling om deze ontwikkeling ter hand te nemen , maar onlangs kregen we bericht dat dit plan niet wordt uitgevoerd..
Inmiddels is gebleken dat de bereiding van de gewenste afbouwstrips goed mogelijk is. Cinderella werkt momenteel aan de logistiek (distributie en aflevering) en de vergoeding door de zorgverzekeraars.

Aanvullende informatie

– Staken en onderbreken van chronische medicatie. Geneesmiddelen Bulletin45 nr. 8 augustus 2011

1) Discontinuation symptoms in users of selective serotonin reuptake inhibitors in clinical practice: tapering versus abrupt discontinuation.van Geffen EC, Hugtenburg JG, Heerdink ER, van Hulten RP, Egberts AC. Eur J Clin Pharmacol2005:61(4):303-7

2) Illness risk following rapid versus gradual discontinuation of antidepressants. Baldessarini RJ, Tondo L, Ghiani C, Lepri B. Am J Psychiatry.2010 Aug;167(8):934-41.

 


December 2015: Inmiddels zijn taperingstrips ontwikkeld voor paroxetine, venlafaxine, diazepam en temazepam. De taperingstrips zijn alleen op recept verkrijgbaar. De voorschrijvende arts dient hiervoor gebruik te maken van het het bestelformulier, dat u vindt op de pagina taperingstrips voorschrijven en bestellen.

 


 

Leave a reply

Nieuwe Projecten

Ieder die kennis heeft van een middel of een behandeling die veelbelovend lijkt, maar nog niet of onvoldoende beschikbaar is voor patiënten kan bij ons terecht. Cinderella probeert de belemmeringen uit de weg te ruimen en het middel zo snel mogelijk en op not for profit basis bij de patiënt te brengen.

 

NAAR STIEFKIND AANMELDEN

 

Voor nadere informatie kunt u de voorzitter bellen op 010 4183800

 

pumpkin